خنک‌کننده هوایی یا مایع برای سرور؟ محاسبه توان حرارتی
هیچ چیز به اندازه دمای بیش از حد، عمر قطعات سرور را کوتاه نمی‌کند. اما محاسبه درست نیاز خنک‌کاری، اغلب نادیده گرفته می‌شود.
گرما از کجا می‌آید؟
هر قطعه برق مصرف می‌کند و تقریباً همه آن به گرما تبدیل می‌شود. برای یک سرور معمولی:
| قطعه | توان تقریبی |
|---|---|
| پردازنده (۲ عدد ۳۵۰ واتی) | ۷۰۰ وات |
| حافظه | ۱۵۰ وات |
| دیسک | ۱۰۰ وات |
| کارت شبکه و RAID | ۱۰۰ وات |
| منابع تغذیه (تلفات) | ۲۰۰ وات |
یعنی یک سرور ۱۲۵۰ وات برق می‌کشد و تقریباً به همین اندازه گرما تولید می‌کند. یعنی هر ساعت حدود ۴٫۵ کیلووات ساعت گرما وارد اتاق شما می‌شود.
محاسبه ظرفیت خنک‌کننده
قاعده ساده: به ازای هر وات توان پردازنده، حدود ۱٫۲ وات ظرفیت خنک‌کاری لازم است.
برای سرور بالا با ۷۰۰ وات پردازنده، یعنی حداقل ۸۴۰ وات ظرفیت خنک‌کاری لازم دارید. در عمل بهتر است حاشیه اطمینان ۳۰ درصد بگذارید.
خنک‌کننده هوایی
مزیت‌ها:
- ساده، ارزان و بدون نگهداری
- بدون نشتی و بدون ریسک
- برای اکثر سرورها کافی است
محدودیت‌ها:
- در دمای محیط بالای ۲۵ درجه کارایی افت می‌کند
- با افزایش TDP به مرز می‌رسد
- مصرف برق بیشتری دارد چون فن‌ها تندتر کار می‌کنند
خنک‌کننده مایع
مزیت‌ها:
- انتقال حرارت چند برابر بهتر
- مصرف برق بسیار کمتر
- امکان پردازنده‌های با TDP بسیار بالا
- دمای پایدارتر و یکنواخت‌تر
محدودیت‌ها:
- هزینه اولیه بالا
- نیاز به نگهداری و رسیدگی
- در صورت نشتی، ریسک خرابی سخت‌افزار
چه زمانی مایع توجیه دارد؟
- پردازنده با TDP بالای ۳۵۰ وات در هر سوکت
- تراکم بیش از ۲ سرور در هر واحد رک
- اتاقی با دمای محیط بالای ۲۷ درجه
- الزام کاهش مصرف برق در بلندمدت
اگر سرور شما یک پردازنده ۲۸۰ واتی دارد و در اتاق خنک نصب شده، خنک‌کننده هوایی کاملاً کافی است.
توصیه عملی
قبل از خرید خنک‌کننده، دمای محیط اتاق سرور را اندازه بگیرید. اگر زیر ۲۲ درجه است، خنک‌کننده هوایی با هوای سرد (Cold Aisle) بهترین نسبت هزینه به عملکرد را دارد.